Thứ Tự Các Bước Skincare Đúng Là Gì? Quy Tắc Loãng Trước Đặc Sau Và Mốc Chờ 2 Phút

Thứ tự các bước skincare đi từ sản phẩm loãng nhất đến đặc nhất: làm sạch → toner → serum → kem dưỡng → kem chống nắng. Giữa hai bước nên chờ khoảng 2 phút cho sản phẩm thấm. Kem chống nắng luôn là bước cuối buổi sáng và cần thoa lại sau mỗi 2 giờ nếu ở ngoài trời.

Nội dung chính

• Thứ tự các bước skincare chuẩn gồm những bước nào?
• Vì sao phải bôi sản phẩm loãng trước, đặc sau?
• Độ pH quyết định thứ tự bôi serum thế nào?
• Kem chống nắng bôi trước hay sau kem dưỡng?
• Chờ bao lâu giữa hai bước dưỡng da?
• Hoạt chất nào không nên dùng cùng một buổi?
• Ai cần đổi thứ tự hoặc thận trọng?
• Câu hỏi thường gặp

Thứ tự các bước skincare chuẩn gồm những bước nào?

Một quy trình đầy đủ có 6 bước: làm sạch, toner, kem mắt, serum hoặc sản phẩm đặc trị, kem dưỡng ẩm và kem chống nắng. Buổi tối bỏ bước kem chống nắng, có thể thêm dầu dưỡng ở cuối. Không ai bắt buộc phải dùng đủ sáu bước — quan trọng là chọn đúng sản phẩm cho da mình và bỏ bước không cần thiết.

Bước tẩy trang buổi tối không nên bỏ. Chuyên gia làm đẹp Sean Garrette (New York) cho rằng dầu thừa và cặn trang điểm còn lại sẽ bịt bề mặt da, khiến sản phẩm bôi sau khó thẩm thấu.

Vì sao phải bôi sản phẩm loãng trước, đặc sau?

Vì một lớp đặc bôi trước sẽ chắn đường của lớp loãng bôi sau. Bác sĩ da liễu Shirley Chi (Los Angeles) lưu ý nếu thoa kem dưỡng trước serum thì tốc độ thẩm thấu của hoạt chất trong serum sẽ chậm lại.

Thứ tự kết cấu từ loãng đến đặc được Sức khỏe & Đời sống xếp như sau: dạng xịt, dạng nước, serum, lotion, gel, kem, rồi dầu. Sản phẩm gốc nước đi trước sản phẩm gốc dầu, vì dầu bôi trước có thể ngăn những gì bôi sau hấp thu. Trời nóng ẩm, bạn có thể chỉ chấm sản phẩm gốc dầu lên vùng khô thay vì phủ cả mặt.

Độ pH quyết định thứ tự bôi serum thế nào?

Nguyên tắc là sản phẩm có pH thấp đi trước sản phẩm có pH cao hơn. Da khỏe có pH khoảng 5,5, còn mỹ phẩm thường nằm trong khoảng 4,5–6,2. Bôi sản phẩm pH cao trước sẽ kéo môi trường bề mặt da lên, khiến hoạt chất cần môi trường axit kém phát huy.

Mỗi buổi chỉ nên dùng một loại serum vitamin C. Nếu còn băn khoăn nên chọn mức nào, xem thêm nồng độ serum vitamin C bao nhiêu là đủ và cách dùng hyaluronic acid không làm da khô hơn.

Kem chống nắng bôi trước hay sau kem dưỡng?

Kem chống nắng bôi sau kem dưỡng và là bước cuối cùng của buổi sáng. Bôi kem chống nắng trước rồi phủ kem dưỡng lên sẽ làm loãng lớp lọc tia UV và giảm mức bảo vệ thực tế.

CDC Hoa Kỳ khuyến nghị dùng kem chống nắng phổ rộng lọc được cả tia UVA và UVB, SPF từ 15 trở lên, bôi lớp dày trên mọi vùng da hở và thoa lại nếu ở ngoài trời hơn 2 giờ hoặc sau khi bơi, ra nhiều mồ hôi.

Lượng kem mới là chỗ nhiều người hụt. Nghiên cứu của Teramura và cộng sự trên Clinical and Experimental Dermatology năm 2012 cho biết chỉ số SPF ghi trên nhãn được đo ở lớp kem dày 2,0 mg/cm², nhưng khi bôi trong điều kiện thường người dùng chỉ đạt khoảng 1 mg/cm². Khi được hướng dẫn bôi hai lượt, độ dày tăng lên gần 2 mg/cm². Đây cũng là một lý do nhiều người bôi kem chống nắng đều mà vẫn bị nám.

Một điểm các nguồn chưa thống nhất: Phụ Nữ Online cho rằng kem chống nắng vật lý thoa cuối cùng, còn loại hóa học nên thoa trước kem dưỡng; Gia đình & Xã hội khuyên mọi loại đều thoa sau bước dưỡng. Nếu dùng loại hóa học, hãy theo hướng dẫn in trên bao bì sản phẩm đó.

Chờ bao lâu giữa hai bước dưỡng da?

Khoảng 2 phút giữa hai bước là mốc Sức khỏe & Đời sống đưa ra, để lớp trước thấm đều trước khi phủ lớp sau. Ba mốc đáng nhớ:

• Khoảng 2 phút giữa các bước dưỡng thông thường.
• Khoảng 1 phút để sản phẩm chấm mụn khô lại trước khi bôi kem dưỡng.
• Khoảng 3–5 phút sau kem chống nắng rồi mới trang điểm.

Buổi sáng chỉ có 5 phút thì cắt xuống còn rửa mặt, kem dưỡng và kem chống nắng. Ba bước làm đủ tốt hơn sáu bước làm vội.

Hoạt chất nào không nên dùng cùng một buổi?

Có bốn cặp cần tách ra, phần lớn vì nguy cơ kích ứng hoặc làm giảm hiệu quả của nhau. Cách xử lý đơn giản nhất là chia sáng một nhóm, tối một nhóm.

Hyaluronic acid là ngoại lệ dễ chịu: kết hợp được với gần như mọi hoạt chất, dùng sáng hay tối đều được. Retinol thì nên để buổi tối, vì ánh sáng làm giảm hiệu quả và da dùng retinol cũng nhạy hơn với tia UV. Nếu mới bắt đầu, xem thêm cách bắt đầu dùng retinol cho da ít kích ứng.

Ai cần đổi thứ tự hoặc thận trọng?

Da dễ kích ứng có thể đảo thứ tự một cách có chủ đích. Với da nhạy cảm, một lớp kem dưỡng mỏng bôi trước serum giúp giảm cảm giác châm rát; người mới dùng retinoid cũng có thể dưỡng ẩm trước. Khi da đã quen thì quay lại thứ tự chuẩn.

• Thử trên vùng da nhỏ 24 giờ với mọi sản phẩm mới, ở mặt trong cẳng tay hoặc sau tai, trước khi bôi lên mặt.
• Thêm từng sản phẩm một, cách nhau 1–2 tuần, để biết thứ nào gây phản ứng.
• Đang mang thai hoặc cho con bú: hỏi bác sĩ trước khi dùng retinoid.
• Đang điều trị da theo đơn: giữ đúng hướng dẫn của bác sĩ, đừng tự xếp thêm hoạt chất mạnh vào quy trình.
• Đừng tẩy tế bào chết quá mức. Bác sĩ da liễu Ava Shamban (California) cho biết kích ứng, đỏ, ngứa, bong tróc và cảm giác căng cứng là dấu hiệu da đang bị quá tải.

Khi nào cần đi khám bác sĩ da liễu?

• Mụn viêm nhiều, mụn bọc đau hoặc để lại vết thâm, vết lõm.
• Da đỏ, rát, bong tróc kéo dài quá vài ngày sau khi đã ngừng sản phẩm nghi ngờ.
• Nổi mề đay, sưng nề hoặc phồng rộp sau khi bôi sản phẩm mới.
• Nám, tăng sắc tố lan rộng nhanh hoặc không đáp ứng sau vài tháng chăm sóc.
• Có vết thương hở hoặc vùng da đang trầy xước: không tự bôi mỹ phẩm chăm sóc da lên, cần được xử lý y tế.

Mỹ phẩm chăm sóc da là sản phẩm làm sạch, cấp ẩm và hỗ trợ cải thiện vẻ ngoài của da, không phải thuốc và không thay thế điều trị y tế.

Câu hỏi thường gặp

Skincare có cần đủ 6 bước không?

Không cần. Ba bước cốt lõi là làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng ban ngày; những bước còn lại là tùy chọn. Bác sĩ Melissa Kanchanapoomi Levin cho rằng sữa rửa mặt hiện nay đã dịu nhẹ nên nhiều người có thể không cần toner. Thêm bước chỉ hợp lý khi bạn có mục tiêu cụ thể cho bước đó.

Có nên trộn serum với kem dưỡng cho nhanh?

Thông thường là không, vì trộn làm loãng serum và thay đổi môi trường pH mà hoạt chất cần. Ngoại lệ được các nguồn nhắc tới là người mới dùng retinoid trộn với kem dưỡng để giảm kích ứng giai đoạn đầu, rồi tách ra khi da đã quen.

Da dầu có bỏ được bước kem dưỡng không?

Không nên bỏ, chỉ nên đổi kết cấu. Da dầu phù hợp dạng gel hoặc lotion mỏng thay vì kem đặc. Bỏ hẳn dưỡng ẩm có thể khiến da khô bề mặt rồi tiết dầu bù, nhất là khi bạn đang dùng thêm hoạt chất tẩy tế bào chết hoặc retinol.

Thứ tự bôi sai thì da có hỏng không?

Sai thứ tự thường không làm hỏng da, chỉ khiến hoạt chất kém phát huy hoặc dễ kích ứng hơn. Riêng kem chống nắng nên giữ đúng vị trí cuối cùng vào buổi sáng, vì sai thứ tự ở bước này làm giảm trực tiếp mức bảo vệ khỏi tia UV.

Chốt lại nên làm gì

Xếp lại kệ mỹ phẩm theo kết cấu từ loãng đến đặc, đặt kem chống nắng ở cuối hàng buổi sáng. Chờ khoảng 2 phút giữa các bước, thử sản phẩm mới trên vùng da nhỏ 24 giờ, và tách retinol với AHA/BHA sang hai buổi khác nhau.

Nguồn tham khảo

• Sức khỏe & Đời sống — 4 quy tắc chăm sóc da chị em nhất định phải biết
• Gia đình & Xã hội — Theo bác sĩ: thứ tự bôi các sản phẩm skincare
• Gia đình & Xã hội — Thoa kem chống nắng trước hay sau kem dưỡng?
• Phụ Nữ Online — Thứ tự dùng mỹ phẩm chăm sóc da
• VnExpress — 6 sai lầm khi chăm sóc da
• CDC Hoa Kỳ — Sun Safety Facts
• Teramura T và cộng sự, Clinical and Experimental Dermatology 2012 — SPF và độ dày lớp kem chống nắng (PMID 23050556)